Tegoroczny IV Regionalny Festiwal Folklorystyczny imienia Marianny Gumieli, który odbył się 5 lipca 2026 na siedlisku z Izbą Pamięci w Suminie, był nie tylko świętem naszej lokalnej tradycji, ale też momentem niezwykłych powrotów.
Równo 50 lat temu, w 1976 roku, nasza patronka Marianna Gumiela po raz pierwszy jako solistka stanęła na scenie Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym. Wróciła stamtąd z wielkim sukcesem – zdobyła drugą nagrodę i Srebrną Basztę. Tam również w 1978 roku sięgnęła po najwyższy laur polskiego folkloru zostając laureatką I nagrody – legendarnej Złotej Baszty. Dokładnie 20 lat później, w 1996 roku, po raz ostatni wyśpiewała tam sukces, ponownie zdobywając drugą nagrodę. Kazimierz był klamrą spinającą jej artystyczną drogę.
Historia jednak nie lubi próżni, a tradycja nie umiera. W tym roku odbył się jubileuszowy, 60. Ogólnopolski Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym. I oto, tu w Suminie, gościliśmy na scenie zespół, który z tego samego Kazimierza, dokładnie pół wieku po pierwszym sukcesie pani Marianny, przywiózł laur najwyższy.
Zespół Zazulejki z Bełżca– był tegorocznym zdobywcą Głównej Nagrody - Baszty w kategorii zespołów śpiewaczych!
Pół wieku temu drogę do Kazimierza przecierała Marianna Gumiela, a dziś Zazulejki idą jej śladami, kontynuując tę piękną tradycję mistrzostwa.
Festiwal zgromadził młodych solistów, dzieci, młodzież, dorosłych oraz zespoły śpiewacze z czterech powiatów: tomaszowskiego, lubaczowskiego, hrubieszowskiego i zamojskiego. Na scenie zaprezentowali się soliści: Hanna Marianna Gumiela, Zuzanna Gumiela, Marcelina Gmiterek, Wioleta Kłos, Maria Smoląg, Aleksandra Wołoszyn – Banaś oraz zespoły: Zespół Dziecięcy ,, Narolskie Nutki”, Zespół Śpiewaczy ,,Jarczowianki” z Jarczowa, Ludowy Zespół Śpiewaczy ,,Szarowolanki” z Szarowoli, Zespół Ziemi Narolskiej, Zespół Śpiewaczy ,,Kwiaty Roztocza” z Suśca, Duet - Karolina Czyż i Ewelina Kaznowska, Ludowy Zespół Śpiewaczy „Pojednanie”. Wszystkim wykonawcom Starosta Tomaszowski Jarosław Korzeń oraz przedstawiciel stowarzyszenia Sylwester Gumiela wręczyli dyplomy uczestnictwa i upominki. Wykonawcom, którzy najwierniej odtworzyli pieśń z repertuaru Marianny Gumieli, dyplom, wyróżnienia oraz statuetkę festiwalową wręczyli Wójt Gminy Tarnawatka Piotr Pasieczny i przedstawiciel stowarzyszenia Sylwester Gumiela.
Wśród wszystkich wykonawców wyróżniono: Marcelinę Gmiterek, Hannę Mariannę Gumielę, Zuzannę Gumielę , Wioletę Kłos, Marię Smoląg, Aleksandrę Wołoszyn Banaś oraz Zespół Dziecięcy ”Narolskie Nutki”. Szczególnie cieszy nas zwiększająca się obecność dzieci i młodzieży na scenie. Pokazuje to zamiłowanie do muzyki ludowej od najmłodszych lat oraz inspirowanie młodych pokoleń do pielęgnowania lokalnego folkloru i tradycji.
Honorowy Patronat nad festiwalem objął Starosta Tomaszowski i Wójt Gminy Tarnawatka. Patronat Medialny objęli: Radio Lublin, Katolickie Radio Zamość oraz Kronika Tygodnia. Honorowym gościem festiwalu był dr hab. Tomasz Rokosz, prof. KUL – kulturoznawca i etnomuzykolog.
IV edycja festiwalu odbyła się dzięki wsparciu sponsorów: Starostwa Tomaszowskiego ,Gminy Tarnawatka ,Fundacji „Parasol Roztocza”, Hurtowni „Roztocze” z Tomaszowa Lubelskiego.
Dziękujemy przedstawicielom stoisk wystawienniczych prezentujących swoje prace rękodzieła artystycznego oraz własnych wyrobów regionalnych: Eco – folk Beacie Mysłakowskiej- Głuszko, Joannie i Robertowi Jaskółka, Iwonie Stępień –Kulas i Ewie Baraniak, Salonowi Artystycznemu w Starym Kinie, Lenie Jakubiec, Uni Team – Dorocie i Grzegorzowi Uniłowskim, Adamowi Wdowiakowi – „ Pasieka Pszczela”, Krzysztofowi i Łukaszowi - wytwórcom lodów rzemieślniczych, Zimna Zośka”.Nie zabrakło również atrakcji edukacyjnych - dziękujemy Grupie Rekonstrukcji Historycznej Ludności Cywilnej Tomaszów Lubelski oraz Tomaszowskiemu Szwadronowi im. 1-go Pułku Kawalerii Korpusu Ochrony Pogranicza, za prezentację codzienności życia w dawnej polskiej wsi. Dziękujemy KGW w Suminie za przygotowanie poczęstunku dla uczestników festiwalu. Dziękujemy również wszystkim wolontariuszom. Dziękujemy Marcelinie Zajdel – Gumiela za prowadzenie festiwalu Mieczysławowi Watrak za nagrania video. Dziękujemy wszystkim za obecność i zapraszamy na kolejną edycję Festiwalu!
Barbara i Sylwester Gumiela
Redakcja w imieniu własnym oraz mieszkańców Gminy, składa serdeczne gratulacje Stowarzyszeniu im. Marianny Gumieli – „Powrót do źródeł” za kolejną odsłonę festiwalu pieśni ludowych, który na stałe zagościł w kalendarzu imprez kulturalnych. Widząc na sumińskiej scenie coraz to nowe pokolenia śpiewaków, jesteśmy pewni, że tradycja wykonywania utworów ludowych zostanie zachowana, stanowiąc część naszego dziedzictwa narodowego. Słowa uznania kierujemy do Państwa Barbary i Sylwestra Gumielów, którzy corocznie z niesłabnącym zaangażowaniem i pasją angażują się w organizacje przedsięwzięcia, które ma na celu ocalenie pieśni, którym jeszcze niedawno groziło całkowite zapomnienie. Widząc osiągnięte efekty jesteśmy pełni uznania i składamy najszczersze gratulacje za włożony wysiłek i zaangażowanie!
Redakcja